อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัยมีพื้นที่ครอบคลุมท้องที่อำเภอศรีสัชนาลัยและอำเภอทุ่งเสลี่ยงจังหวัดสุโขทัยเมืองเชลียงหรือศรีสัชนาลัยได้ชื่อว่า เป็นเมืองประวัติศาสตร์เป็นที่รวมของโบราณวัตถุสถานที่ล้ำค่าและแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงเช่นวัดพระศรีมหาธาตุราชวรวิหารวัดนางพญาแก่งหลวงเตาทุเรียง ซึ่งเป็นเตาเผาเครื่องสังคโลกยังเป็นที่ตั้งอุทยานแห่งชาติตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เพื่อรักษาสภาพป่าอันเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารและทรัพยากรธรรมชาติที่มีค่าสวยงามเป็นมรดกของชาติสืบไปอีกด้วยมีเนื้อที่ประมาณ213.20ตารางกิโลเมตรหรือ133,250ไร่ ได้ประกาศจักตั้งให้เป็น "อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย" เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2524

ลักษณะภูมิประเทศ

สภาพทั่วไปเป็นภูเขาสลับซับซ้อน บางตอนเป็นภูเขาหินมีหน้าผาสูงทางทิศตะวันตกของพื้นที่ซึ่งเป็นภูเขาสูง เช่น ดอยแม่วังช้าง ดอยแม่มอก มีแนวติดต่อกันจากเหนือจรดใต้ ลักษณะเป็นรูปปีกการอบพื้นที่ ซึ่งมีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ตั้งแต่ 300-1,200 เมตร โดยพื้นที่มีความลาดชันซึ่งเป็นข้อดีข้อหนึ่งที่เป็นอุปสรรคต่อการแผ้วถางป่ายึดครองพื้นที่ เพื่อทำการเกษตรกรรมของราษฎรรอบพื้นที่ เป็นต้นกำเนิดของลำห้วยหลายสาย เช่น ห้วยทรายขาว ห้วยแม่ท่าแพ ห้วยแม่สาน ห้วยผาจ่อ และห้วยมะนาว เป็นต้น มีที่ราบตามริมห้วยช้างและบริเวณริมฝั่งแม่น้ำยม

ลักษณะภูมิอากาศ

อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัยมีลักษณะอากาศคล้ายคลึงกันกับท้องถิ่นใกล้เคียงของจังหวัดในภาคเหนือ สภาพอากาศในฤดูร้อนค่อนข้างร้อน ฤดูฝนจะมีฝนตกชุก และอากาศหนาวจะมีอากาศหนาวจัด โดยเฉพาะระหว่างเดือน ธันวาคม - กุมภาพันธ์

พันธุ์ไม้และสัตว์ป่า

สภาพป่า ประกอบไปด้วยป่าเบญจพรรณ มีพื้นที่ประมาณ ร้อยละ 93.40 ของพื้นที่อุทยานฯ พบมากในที่ลาดชัน ลาดเขา ริมห้วย ไม้ที่พบมากได้แก่ กระเบา สัก คอแลน ชมพู่ป่า แดง มะค่าโมง ไผ่เอี๊ยะ เป็นต้น รองลงมาเป็นป่าเต็งรัง มีพื้นที่ประมาณ ร้อยละ 4.72 ของพื้นที่อุทยานฯ ไม้ที่พบมากได้แก่ เต็ง รัง ประดู่ ตะแบก ตะคร้อ เป็นต้น และพื้นที่ที่เหลือจะเป็นป่าดงดิบเขา ไม้ที่สำคัญได้แก่ ก่อเดือย ก่อนก ยางแดง เหมือด เป็นต้น

แหล่งท่องเที่ยว

	ถ้ำธาราวสันต์ รอบบริเวณถ้ำธาราวสันต์ พบพรรณไม้และสัตว์ป่าได้ทั่วไป เช่น จันทน์ผา เลียงผา เป็นต้น ชมความงามกับหินงอกหินย้อยภายในถ้ำ ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ 1.5 กิโลเมตร
	น้ำตกตาดดาว มีต้นกำเนิดจากห้วยแม่ท่าแพ ตกผ่านหน้าผา สูงประมาณ 30 เมตร มีถึง 3 ชั้น เป็นน้ำตกที่สวยงามมาก ชั้นล่างสุดเป็นแอ่งน้ำลึก น้ำตกแห่งนี้อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ประมาณ 3 กิโลเมตร
	น้ำตกตาดเดือน เป็นน้ำตกที่สูงประมาณ 10 เมตร ลำน้ำไหลคดเคี้ยวตกลงแอ่งน้ำลึก สามารถลงเล่นน้ำได้ อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติเพียง 300 เมตร
	น้ำตกแม่สาน ต้นกำเนิดจากห้วยแม่สาน เป็นน้ำตกหินปูนมีหลายชั้น ไม่สูงมากนัก ลดหลั่นกันสวยงาม อยู่ใกล้กับ ถ้ำแม่สาน บริเวณเขาผาจ่อ ซึ่งเป็นถ้ำขนาดใหญ่ มีหินงอกหินย้อยสวยงามมาก ภายในถ้ำเป็นที่อยู่ของค้างคาวนับแสนตัว อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติประมาณ 25 กิโลเมตร ใกล้หมู่บ้านแม่
	น้ำตกห้วยทรายขาว เกิดจากลำห้วยทรายขาว มี 7 ชั้น ลดหลั่นกันไปอยู่ใจกลางขุนเขาและแมกไม้อันสงบเงียบ ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ประมาณ 3 กิโลเมตร
	โป่งน้ำเดือด อยู่ห่างจากบ้านป่าคาประมาณ 500 เมตร น้ำใสสะอาด มีลักษณะเหมือนเดือดตลอดเวลา แต่มีกลิ่นคล้ายแก๊สไข่เน่าระเหยออกมาด้วย ปัจจุบันถูกทำลายไปแล้วโดยพวกเหมืองแร่เหลือแต่น้ำอุ่นในฤดูหนาว