Web Counter
สีเสียดเหนือ

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ :  Acacia catechu (L.f.) Willd.

วงศ์                    Leguminosae

ชื่อสามัญ :           Catechu Tree /Cutch Tree

ชื่ออื่น :                สีเสียดแก่น (ราชบุรี), สีเสียด (เหนือ), สะเจ (เงี้ยง-แม่ฮ่องสอน),


ลักษณะทั่วไป : 

ไม้ยืนต้นสูง 5-15 ม. มีแหลมแหลมโค้ง สั้นกว่า 1 ซม. หูใบรุปลิ่มแคบขนาดเล็ก ใบประกอบแบบขนนก 2ชั้น เรียงสลับ ช่อใบย่อย 9-30 คู่ ใบย่อย 20-50 คู่ ใบย่อยรูปขอบขนานยาว 2-6 มม. ดอกช่อเชิงลดออกเป็ฯกลุ่ม 1-4 ช่อที่ซอกใบ แกนกลางยาว 3.5-7.5 ซม. กลีบดอกยาว 2-3 เท่าของกลีบเลี้ยง เกสรตัวผู้สีขาวหรือขาวแกมเหลือง ฝักรูปขอบขนาน แบน กว้าง 1-1.5 ซม. ยาว 5-7.5 ซม. สีน้ำตาล เป็นมัน มีเมล็ด 3-10 เมล็ด

ต้น : เป็นพรรณไม้ผลัดใบ มีทั้งขนาดเล็กจนถึงขนาดกลาง ลำต้นจะสูงราว ๆ 15 เมตร กิ่ง
และลำต้นจะมีหนามแหลมติดอยู่ ผิวเปลือกค่อนข้างขรุขระ มีสีเทาเข้ม และลอกเปลือกผิวออกมาได้เป็นแผ่น ๆ เปลือกข้างในเป็นสีแดง

ใบ : เป็นไม้ใบรวม ออกเป็นช่อเรียงกันแบบขนนก ใบย่อยออกเป็นคู่ ๆ ตรงข้ามกันมีอยู่ 20-50 คู่ ลักษณะของใบย่อยเล็กและฝอย ส่วนปลายใบมน โคนใบเบี้ยวมีขนขึ้นประปราย

ดอก : ออกเป็นช่อยาว คล้ายกับหางกระรอก ช่อดอกยาวประมาณ 2-4 นิ้วดอกมีขนาดเล็ก สีเหลืองอ่อนหรือสีขาวอมเหลือง กลีบดอกยาวประมาณ 2-3 มม.

ผล : เป็นฝัก แบน ส่วนโคนและปลายผักเรียวแหลมตัวฝักตรงซึ่งเมื่อแก่เต็มที่เป็นสีน้ำตาล แล้วฝักก็จะแตกอ้าออกมองเห็นเมล็ดภายใน 3-7 เม็ดสีน้ำตาล


การขยายพันธุ์ :

เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่ทนต่อแสงแดด และความแห้งแล้งได้ดี เจริญเติบโตได้ดีในดินทุกสภาพ และความชื้นปานกลางขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด

ประโยชน์ทางสมุนไพร :

  แก่นมีฤทธิ์ฝาดสมานเนื่องจากมีสารแทนนิน ตำรายาไทยใช้กินแก้ท้องร่วง ใช้ภายนอกรักษาบาดแผลและโรคผิวหนัง ถ้าสับแก่นให้เป็นชิ้นเล็ก ต้มเคี่ยวไฟอ่อน ๆ กับน้ำ กรองเคี่ยวต่อจะได้น้ำยางสีดำ มีลักษณะเหนียว ปั้นเป็นก้อน ทิ้งไว้จนแห้งแข็ง เรียกกันว่าสีเสียดลาว มีรสฝาดมาก ใช้ปรุงยา หรือใช้ย้อมผ้าและฟอกหนังสัตว์

สรรพคุณ

เมล็ด คือส่วนที่อยู่ในฝัก นำออกมาฝนเป็นยาทาแก้โรคหิดเปลือกต้น แก้ท้องร่วง แก้บิด สมานแผล แก้ท้องเดิน ต้มกับน้ำใช้ล้างแผลแก้แผลเปื่อยเรื้อรัง ล้างแผลหัวนมแตก และยังใช้ผสมกับสมุนไพรชนิดอื่น เพื่อปรุงเป็นยาแก้บิด ธาตุพิการ ใช้สมานแผลแก้ท้องร่วง
อื่น ๆ : แก่นที่สกัดด้วยน้ำแล้วระเหยจนแห้ง ที่เรียกว่า ก้อนสีเสียด นำมาบดเป็นผงประมาณ 1/3-1/2 ช้อนชาต้มเอาน้ำดื่มแก้ท้องเดิน

สารเคมีที่พบ :

เปลือกต้นมีสารพวก catechol, Gallic acid, Tannin ทั้งต้นมี Epicatechin

 

กลับหน้าสมุนไพร
 
 
Home | ดอกไม้ | Gallery | เทคนิคการถ่ายภาพ | เทคนิคการแต่งภาพ | สินค้า | Wallpaper | ไม้ประดับ | สมุนไพร | ผักเพื่อสุภาพ | เมนูจานเด็ด | ขนมจานอร่อย | สูตรน้ำพริก